Lezing van Belgische filosoof Dirk de Schutter in Winterswijkse synagoge.

De naam van de filosofe en schrijfster Hannah Arendt is onlosmakelijk verbonden met
het proces tegen oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann. In haar beroemd geworden verslag van zijn
veroordeling in 1961, ‘De banaliteit van het kwaad’, schetste Arendt het beeld van deze nazi als
onbetekenende kantoorman, in plaats van een gruwelijk monster. De Belgische filosoof Dirk de
Schutter gaat in een lezing in de Winterswijkse synagoge in op de actuele betekenis van haar werk.
De naam van Hannah Arendt staat voor méér dan alleen dat Eichmann-proces in Israël. De Belgische
filosoof Dirk de Schutter gaat in zijn lezing in de sjoel in op dat werk. Hannah Arendt maakte naam
met het werk ‘The Origins of Totalitarianism’. Die studie uit 1951 naar de wortels van totalitaire
systemen, zoals nazi-Duitsland en de Sowjet-Unie onder Jozef Stalin, is een klassiek werk geworden.
Hannah Arendt betoogt onder meer dat nazisme en stalinisme twee loten aan dezelfde stam waren.
Dat idee wordt inmiddels algemeen geaccepteerd, haar lessen zijn weer actueel.
In ‘The Human Condition’ onderzoekt de filosofe het ‘goede leven’. Dat bestaat volgens haar uit een
combinatie van arbeid, werk en handelen. Arbeid is het voorzien in het dagelijkse levensonderhoud,
werk het produceren van goederen. Handelen doen we in de gemeenschap waar we onze stem laten
horen, ook in politieke zin. Zij waarschuwde in dat werk (uit 1958!) voor een maatschappij waarin
produceren en consumeren doel op zich worden en tegelijkertijd het publieke domein uit ons
bestaan verdwijnt.

Hannah Arendt werd in 1906 geboren in Linden bij de Duitse stad Hannover. Zij overleed in 1975 in
New York. Als joodse vluchtte zij tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Amerika. Een veelzeggende
uitspraak van haar: ‘Het is een treurige waarheid dat het meeste kwaad wordt gedaan door mensen
die niet kiezen tussen goed of kwaad’.

Dirk de Schutter (1954) is hoogleraar filosofie aan de Europese Hogeschool Brussel. Hij publiceert
artikelen en boeken over wijsbegeerte met betrekking tot 19 e  en 20 ste  eeuwse filosofen als Nietzsche,
Hegel, Heidegger en Hannah Arendt. De Schutter gaat in zijn lezing in de sjoel van Winterswijk in op
de denkwijze van Hannah Arendt. Dat is geen eenzijdig historisch verhaal, hij past het ook toe op de
actualiteit – de ideeën van Hannah Arendt hebben ook in 2017 nog niets aan zeggingskracht
ingeboet.

Dinsdag 14 november, 20 uur, synagoge Spoorstraat 32, Winterswijk. Toegang 10 euro, kaarten zijn
vooraf te koop bij boekhandel Kramer, Wooldstraat Winterswijk.